Herhangi bir kurumveya kuruluş tarafındanözel bir amaçla istenen ve kişinin hayatını, yeteneğini, iş yapma gücünü ortaya koyan (belgeleyen) tanıtımyazısına öz geçmiş denir.
Öz geçmiş, genellikle bir işe başvuru sırasında adaylar hakkında ön bilgileredinmek üzere işveren konumundaki kişi veya kurumlarcaistenmektedir. Bazen de personelin tanıtımı için hazırlanan kataloglarda veya web sayfalarında kullanılmak üzere öz geçmiş istenmektedir.
Başvurulan işin niteliğine göre istenen bilgilerde bazı farklılıklar olmakla birlikte öz geçmişte, kimlik bilgileri, eğitimdurumu, iş deneyimi ve kişisel başarılar gibi bilgiler yer alır. Bazıkurumlar, öğrenmek istedikleri bilgileri içeren hazır formlar kullanmaktadırlar. (Aşağıda örnek olarak düzenlenmiş öz geçmiş formu verilmiştir.) Hazır formların kullanılmadığı yerlerde öz geçmiş yazılırken, özellikle belirtilmesi gerekenler dikkate alınır ve kişinin kendi üslûbuna göre yazılır. Verilen bilgiler kadar bilgilerin sunuluş biçiminin de önemli olduğu unutulmaz; bir başkasının öz geçmişine bakarak aynı üslûpla öz geçmiş yazılmaz.
Öz geçmiş yazarken öz geçmiş isteğinde bulunan kurumun (kuruluşun veya kişinin) amacı bilinmeli ve sadece bu amaca yarayacak bilgiler kısa, açık, doğru ve abartısız bir üslûpla yazılmalıdır. Öz geçmişte yer alan bilgilerin belgelendirilebilir olmasına özen gösterilmelidir. İsteniyorsa (son zamanlarda çekilmiş) bir fotoğraf da öz geçmişe eklenebilir.
Öz geçmiş, sayfa düzenine, imlâya ve noktalamaya da dikkat edilerek sağlam cümlelerle özenle hazırlanmalıdır. Bu özen, her hâliyle ilgilerce hissedilmelidir. Öz geçmişin kişinin doğru ve olumlu tanınabilmesi bakımından ilk adım olduğu unutulmamalıdır.
Özgeçmişinizi yazarken bulunması gereken başlıklar:
- Ad, Soyad,
- Doğum tarihi, yeri,
- Adres,
- İletişim Bilgileri
- Eğitim Durumu,
- Yabancı Dil(ler),
- İş Tecrübeleri,
- Hobiler ve İş Hayatı Dışındaki Faaliyetler,
- İş ve Kariyer Hedefleri,
- Kişisel Bilgiler.
ÖZGEÇMİŞ (CV) NASIL HAZIRLANIR?
CV’nin amacı: İş görüşmesine gitmeden önce işverene kendimiz hakkında ön bir bilgi verebilmektir.
CV hazırlamada önemli anahtar noktalar:
Staj deneyimlerinizi anlatırken, kazandığınız becerileri, uygulamaya koyduğunuz karar verme yetilerini, elde ettiğiniz ve kaydettiğiniz gelişimleri aktarın.
Becerilerinizi anlatırken başka iş ve meslekler için de geçerliliğine dikkat edin.
CV’nizin formatını hedef işverenle uygunluğuna dikkat ederek belirleyin. Eğer yaratıcı bir alanda bir iş düşünüyorsanız, daha serbest ve orijinal bir format seçebilirsiniz. Finans ya da pazarlama gibi bir alanı düşünüyorsanız, yazma ve “word” kullanma becerilerinizi gösterebileceğiniz ve işveren için nasıl yararlı olacağınızı anlatacağınız bir format daha uygun olur.
CV’nizin her duruma uygun çeşitli versiyonlarını hazırlamak avantajlı. Bunu Word programı ile rahatlıkla yapabilirsiniz.
CV’nizi kısa tutmaya çalışın, açık ve anlaşılır bir format seçin.
CV’nizde referanslarınızı belirtmeyin. Bununla beraber, mülakatlar için verebileceğiniz referanslar ve ilgili telefon ve adresler konusunda hazırlıklı olun.
ÖZGEÇMİŞ FORMATI:
Kağıt boyutu A4
Yazı tipi Times New Roman, Arial veya Helvetica
Yazı büyüklüğü İsim: 14 (Diğer yazılardan daha büyük ve kalın)
Adres & Telefon: 10 (Okunabilir minimum boyutta). Başlıklar: 13 (yazıdan biraz daha büyük ve kalın). Gövde: 11 or 12 (Kurum/Şirket isimleri koyu renk).
Satır Aralığı Tek
Uzunluk Bir sayfa
Özel isimler Özel isimleri tercüme yapmayın, orijinal halleriyle yazın Örneğin, Lycée Galatasaray, Istanbul Erkek Lisesi, Ankara Fen Lisesi, American Collegiate Institute, VKV Özel Koç Lisesi, Deutsche Schule, Robert College, Yıldız Koleji.
Şirket adlarını kayıtlı oldukları şekilde aktarın, tercüme etmeyin
YAZMA STİLİ:
1. Bilgiyi direk ve kesin ve öz bir şekilde aktarın, zamanların tutarlılığına ve cümle yapısına dikkat edin.
2. Noktalama işaretlerini doğru kullanın.
3. Sütünlar yerine, periyotlar kullanın.
4. Jargon kelimelerden, teknik terimlerden ve kısaltmalardan kaçının (sık kullanılanlar ve eğitim derecesi kısaltmaları hariç).
YAZMA SÜRECİ:
1. Son 4 yıl içerisindeki tüm eğitim, sosyal ve gönüllü deneyimlerinizi düşünün. Her biri hakkındaki her deneyiminizi yazın. Cümlelerinize eklemeler ya da abartmalar katmayın.
Her deneyiminiz hakkındaki tüm bilgileri – başlık, organizasyon ve aktivitenin tam ismi, departman, ay/yıl tarihler ve yer- bir araya toplayın.
Eğitim, tecrübe ve aktiviteler yoluyla edindiğiniz becerilerinizi belirleyin.
Kişisel, teknik, iş beceri ve derinliklerinizi düşünün.
Sadece bir iş tanıtımı yapmaktan öteye gidip, sadece size özgü ya da sizin sağlayabileceğiniz katkılardan bahsedin.
Hangi projelerde çalıştınız?
Ne gibi sonuçlar elde ettiniz?
İstenilenin ötesinde neler gerçekleştirdiniz?
2. Bütün bu bilgileri alıp çeşitli kategoriler altında derleyin.
Örneğin, eğitim, iş deneyimleri, staj, beceriler, yarışma sonuçları, projeler, aktiviteler, sosyal aktiviteler, ödüller ve kazanımlar. Bu bilgileri okuyucunun vereceği önem ve yaratacağınız etkiye göre öncelik sırasına göre yerleştirin.
Kategorilerin sıralanmasını, ayrıca, kendinizle ilgili ön plana çıkarmak istediğiniz motivasyon doğrultusunda belirleyin.
3. Bütün bilgileri bir sayfaya sığacak şekilde düzenleyin. Kategoriler, başlıklar ve tarihlerin aynı yerde olduğu ve aynı yazı türü ve büyüklüğüne sahip tutarlı bir format oluşturun .
Aynı formatı her elemente uygulayın, fakat okuyucuya kolaylık sağlayacak ve CV’ye profesyonel bir görünüm kazandıracak bir şekilde her elementi farklı şekilde aktarın.
Bir stil oluşturmak için, Word’ün kalın, italik ve madde işaretleri gibi özelliklerini kullanın; ancak stilin tutarlılığına dikkat edin.
4. CV’nizin yanlışsız olmasını sağlayın.
Yazım ve dilbilgisi yanlışlarını kontrol edin.
CV’nizi yazım ve dilbilgisi yönünden başka birine daha kontrol ettirin.
Başlıklar, satır aralığı ve biçimde tutarsızlıklar varsa düzeltin.
Virgül, satır başı, periyot ve büyük harf kullanımında tutarlı olmaya dikkat edin.
Kişisel bilgilerin, özellikle size ulaşılabilmesini sağlayacak telefon numarası ve mail adresi, doğruluğundan emin olun.
İŞ TANIMLARI:
Etkili bir iş tarifi yazabilmek için, iyi bir CV’nin bulundurması gereken özellikleri bilmek önemlidir.
Güçlü bir CV cümlesi iyi bir betimleyici sıfatla başlar, eylem fiili ile devam eder.
Ne yaptığını anlatan bir eylem fiili ile başlayın.
Bir sıfatla nitelendirin.
Rakamlar, oranlar, ve yüzdeler gibi nicelikleri ekleyin.
Özneyi belirtin.
Sonuçlarla bitirin.
Cümleleri olabildiğince kısa tutun.
“Ben” öznesi dolaylı olarak ima edilmelidir.
Geçmişte tamamlanmış deneyimlerden bahsederken geçmiş zaman kullanın.
Aşağıda lisans öğrencilerinin deneyimlerini anlatmada en sık kullanabileceği eylem isimleri listesi mevcut.
Erişti Yürüttü Destekledi
Kazandı Birleştirdi Kaydetti
Faaliyete geçirdi Sağladı Listeledi
Uyarladı İlgilendi İlgilendi
Seslendi Koordine etti İkna etti
Aloke etti Yarattı Yerleştirdi
Analiz etti Oluşturdu Gözden geçirdi
Ayarladı Dağıttı Destekledi
Yardım etti Gösterdi Eğitti
Kontrol etti Tasarladı Tercüme etti
Hesapladı Keşfetti Organize etti
Sona erdirdi Düzenledi Raporladı
Topladı Gözlemledi Test etti
Birleştirdi Açıkladı Çözdü Derledi
İletişime geçti Toparladı Planladı
İşbirliği kurdu Sundu Sonuçlandırdı
Tamamladı Hazırladı İlerletti
Örnekler:
Daha iyi hedefleme üreten… 100 iletişim bilgisi… güncelledi Gıda sektörü için… ayrıntılı bir teknik analiz…gerçekleştirdi ve bir rapor sundu.
Meyve suları hakkında, pazara giriş amaçlı, bir rapor araştırdı ve geliştirdi
Şehir dışı başvurular için… mülakat programı…kurdu ve tüm giriş zamanlarını organize etti.
ETKİLİ CV’LER:
1. Sadece iş geçmişini değil, fakat bireysel yeti ve kişiliğinizi yansıtır.
2. Ulaşmak istediğiniz yöne odaklanır.
3. Geçmişinizin en alakalı parçalarını öncelikli olarak yansıtır.
4. İş verenler için en önemli özelliklerinizi özetler.
FINAL NOTLARI:
1. Özgeçmişinizin başına “CV” “Özgeçmiş” gibi başlıklar koymayın.
2. CV’nizi imzalamayın.
3. CV’nizi fakslarken, kapak sayfası üzerine staj ya da iş için mi olduğunu belirtin. Fakslarken isme hitap etmeye çalışın ve fakslamadan önce telefon edin.
4. CV eğer iyi yazılmamışsa ve çekici görünmüyorsa ihmal edilebilir. (bir sayfayı akıllıca kullanın, gereksiz boşluk ve marjinleri atın ve başlıkları açıkça belirtin).
5. Yazım ve dilbilgisi yanlışları hiçbir şekilde kabul edilemez. Her zaman yazım ve dilbilgisi kurallarını iki kişiye kontrol ettirin. 1] Adapted from Sabin, William A. The Gregg Reference Manual, Glencoe, Macmillan/McGraw-Hill, 1992.
[2] Courtesy of the Career Development Center, Seattle University.
